Ultrasəs

Ultras?s dedikd?, insan?n e?id? bil?c?yi tezlikd?n y?ks?k tezlikli s?s dal?alar? ba?a d???l?r. Bizim orqanizmimizd? bu dal?alar s?m?k, ?z?l?, orqanlar yaxud qan damarlar? kimi mane?l?r? rast g?lir. Bundan da tibbi diaqnostikada istifad? olunur.

H?r bir toxuma, n?v v? x?susiyy?tl?rind?n, el?c? d? orqanizmd? d?rinliyind?n as?l? olaraq bu dal?alar? f?rqli ??kild? geri qaytar?r. Tibbd? istifad? Ultras?s aparat?nda  bu ?oxsayl? s?sl?r q?buledici t?r?find?n q?bul edilir. G?nd?ril?n v? q?bul olunan s?s dal?alar? aras?ndak? zaman f?rqin? ?sas?n komp?ter t?svir ?m?l? g?tirir.

Ultras?s ??kli h?kim? m?ayin? olunan orqan?n ?l??l?ri, forma v? strukturu haqq?nda m?hakim? y?r?tm?y? imkan verir. Qaaciy?r, dalaq, ?r?k, b?yr?k v? dig?r orqanlar, el?c? d?, qan damarlar?nda v? ?z?l? kimi yum?aq toxumalarda ba? ver?n d?yi?iklikl?r t?svir oluna bilir. Tibbi dild? ultras?sl? m?ayin? Sonoqrafiya da adland?r?l?r.

X?susi ultras?s aparatlar? vasit?sil? (Doppler-Sonoqrafiya) damarlarda. El?c? d? ?r?kd? mayel?rin h?r?k?t s?r?ti ?trafl? ?yr?nil? bil?r. Bu zaman s?s dal?alar? qan damarlar?nda h?r?k?t ed?n q?rm?z? qan cisimcikl?rin? d?yit v? onlar?n h?r?k?ti analiz olunur.

Ultras?s m?ayin?si nec? apar?l?r?

X?st? bir qayda olaraq m?ayin? ?arpay?s?nda (ku?etka) uzan?r. H?kim ultras?s q?buledicisini b?d?nin m?ayin? etm?k ist?diyi hiss?si ?z?rind? g?zdirir.

Hava – s?s ?t?rm?y? mane olur v? t?svirin al?nmas?n? m?mk?ns?z edir. Bunun ???n d?, vasit?siz m?ayin? v? havas?z kontakt? t?min etm?k ???n d?ri v? ultras?s q?buledicisi aras?nda qel istifad? olunur.
 
Ultras?sl? m?ayin? z?r?rlidirmi?

He? bir z?r?rli ??a g?nd?rilm?diyi ???n ultras?sl? m?ayin? z?r?rsizdir. El?c? d? allergik reaksiya t?r?d? bil?c?k kontrast madd? istifad? olunmur.

M?ayin? tam a?r?s?zd?r. Haz?rda ana b?tnind? olan k?rp?l?rin m?ayin?si zaman? d?lyan? mayey? g?nd?ril?n ultras?s dal?alar?n?n k?rp? ???n stress faktor (yaxud h?r hans? bir z?r?li faktor) rolunu oynamas?n?n m?mk?nl?y? bar?d? m?zakir?l?r apar?l?r. Lakin bu n?z?riyy? indiy? q?d?r t?sdiq olunmay?b. El?c? d? n?z?r? almaq laz?md?r ki, bu m?ayin? metodu hamil? qad?nlar?n erk?n m?ayin?sind? hans? ?st?l?kl?ri g?tirib.

Bununla bel?, Sonoqrafiya h?r ?eyd?n ?nc? hamil?likd? v? dig?r tibbi rasional v? z?ruri m?ayin?l?rd? m?hdudla?d?r?lmal?d?r.

Ultras?sl? m?ayin?nin m?sb?t v? m?nfi c?h?tl?ri hans?lard?r?

Ulras?s m?ayin?si say?sind? bir ?ox orqanlar q?sa m?dd?td? m?ayin? oluna bilir. M?ayin? ?ziyy?tsiz, risksiz, eyni zamanda tamamlay?c? v? ayd?nla?d?r?c? xarakterd?dir. Bundan ?lav? m?daxil? t?hl?k?siz v? a?r?s?zd?r.

M?ayin?nin s?lisliyi m?ayin? ed?nin t?cr?b?sind?n v? ??raitd?n y?ks?k d?r?c?d? as?l?d?r. ?g?r x?st? art?q ??kilidirs? qal?n d?rialt? piy t?b?q?si m??ahid?ni ??tinl??dirir, bel? ki ultras?s bu qat? ke?? bilmir. ?ox tez-tez qarn?n ultras?s m?ayn?si bir ?ox s?b?bl?rd?n m?mk?ns?z olur.

Transezofaqial Exokardioqrafiya n?dir?

“Trans” – “i??risind?n, vasit?sil?”, “?sophagus” – “Qida borusu”, “Exokardioqrafiya” is? “?r?yin ultras?s vasit?sil? m?ayin?si” m?nas?n? verir. Transezofaqial Exokardioqrafiya (TEE) – Sonoqrafiyan?n x?susi bir formas? olub, ?r?yin qida borusundan ultras?sl? m?ayin?si dem?kdir.

Qastroskopiyada oldu?u kimi, h?kim ultras?sin elastik zondunu qida borusuna yeridir. Bu ?sulun ?st?nl?y? ondad?r ki, ultras?sin q?buledicisi ?r?yin bilavasit? yan?nda yerl??ir. Bel? v?ziyy?t dig?r toxumalar, m?s?l?n qab?r?alar, a?ciy?r toxumas? mane olmadan ?r?k v? aortan?n ultras?sl? t?svirini alma?a imkan verir. H?r ?eyd?n ?nc? ?r?k qapaqc?qlar? v? ke??c?k (преддверия) bu ?sulla daha yax?? t?svir olunur. Qapaqc?q q?surlar?, qulaqc?qlardak? qan laxtalar? yaxud ke??c?yin ?i?l?ri asanl?qla a?kar oluna bil?r. Eyni zamanda s?ni qapaqc?qlar?n funksiyas? da izl?nil? bil?r.

M?ayin?y? 3-4 saat qalm?? x?st? he? bir ?ey yem?m?li v? i?m?m?liir, ??nki bu m?ayin? vaxt? m?d? m?ht?viyyat?n? qusma ba? ver? bil?r. M?ayi?d?n ?nc? q?rtlaq yerli keyidici il? keyl??dirilir. Bundan ?lav? x?st?y? sakitl??dirici iyn? vurulur.

Ultras?s m?ayin?l?rind? hans? a??rla?malar rast g?lin? bil?r?

Adi d?ri ?z?rind?n ultras?s m?ayin?si zaman? bir qayda olaraq he? bir a??rla?ma m??ahid? olunmur.

El?c? d?, ?r?yin qida borusundan ultras?s m?ayin?si rutin bir prosesdir. Yaln?z nadir hallarda q?rtlaq keyidicisin? qar?? artm?? h?ssasl?q yaxud z?d?l?nmi? di?l?rin s?nmas?, ?r?k ritminin pozulmas?, yaxud qida borusunun, q?rtlaq v? traxeyan?n z?d?l?nm?si m??ahid? oluna bil?r, x?sus?n d? bu orqan v? strukturlar ?vv?lc?d?n z?d?l?nmi?dirs?.

Q?rtla??n yerli keyidilm?sind?n yaxud q?sa narkozdan yaln?z iki saat sonra yem?k v? i?m?k olar. ?g?r sakitl??dirici yaxud a?r?k?sici vasit? istifad? olunmu?sa 24 saat m?dd?tind? ma??n s?rm?y? icaz? verilmir.
 
Hamil?lik vaxt? utras?s m?ayin?si nec? apar?l?r?

Hamil?liyin erk?n d?vrl?rind? (12-ci h?ft?y? q?d?r) h?kim daha yax?? n?tic?ni Vaginal Sonoqrafiya vasit?sil? ala bilir. M?ayin? ginekoloji m?ayin?l?r kimi apar?l?r. Bu zaman h?kim ultras?s q?buledicisini u?aql?q yoluna daxil edir. Embrionun ?l??s? bir ne?? millimetr olduqda bel?, o ekranda yax?? t?svir olunur.

Hamil?liyin daha sonrak? m?rh?l?l?rind? ultras?s m?ayin?si qar?n ?z?rind?n apar?l?r. Bu zaman hamil? qad?n beli ?st? daha rahat v?ziyy?td? uzan?r. Qar?n ?z?rin? az miqdarda qel s?rt?l?r. Bundan sonra h?kim d?l v? cifti tapana q?d?r ultras?s q?buledicisi qar?n ?z?rind? h?r?k?t etdirilir. Hamil? qad?n m?ayin?ni v? k?rp?nin h?r?k?tini ekranda izl?y? bil?r.

Ultras?s m?ayin?si k?rp?nin inki?af?na n?zar?t, do?um vaxt?n?n t?yini v? d?l?n v?ziyy?tin? n?zar?t ???n istifad? olunur. Bundan ba?qa o anomaliya v? u?a??n anormal inki?af?n?n erk?n diaqnostikas? m?qs?dil? d? istifad? olunur.

Hamil?liyin 26-c? h?ft?sind?, x?susi hallarda is? daha erk?n d?l?n b?y?m?sind? qeyri adilik m??ahid? olundu?u zaman Doppler-Sonoqrafiyan?n apar?lmas? m?qs?d?uy?un ola bil?r. Bu zaman g?b?k ciy?si damarlar?da, z?ruri hallarda is? k?rp?nin beyin damarlar?nda qan t?chizat? m?ayin? oluna bilir. Doppler m?ayin?si k?rp?nin qanla nec? t?chiz olunmas? haqq?nda m?lumat verir.

Hamil?liyin diaqnostikas?nda 3 ultras?s m?ayin?si (hamil?liyin 12-, 24- v? 36-c? h?ft?l?rind?) t?vsiyy? olunur. Yaln?z d?ld? yaxud anada qeyri-adi hal rast g?lindikd? ?lav? ultras?s m?ayin?si apar?lmal?d?r.


1099 dəfə oxunub